Van bière de garde tot moderne microbrasseries: de Franse biercultuur ontdekken

Frankrijk is het land van wijn. Bordeaux, Bourgogne, Champagne en de Rhône hebben zo'n sterke internationale reputatie dat je bijna zou vergeten dat er in Frankrijk ook al eeuwen bier wordt gebrouwen. Vooral in het noorden en noordoosten kom je een biercultuur tegen die veel sterker is dan het klassieke beeld van Frankrijk doet vermoeden.

Daar is de afgelopen jaren nog een nieuwe ontwikkeling bij gekomen. Verspreid over het land zijn kleine brouwerijen ontstaan die IPA's, stouts, saisons, zure bieren en eigen regionale recepten maken. Daardoor kun je tegenwoordig tijdens vrijwel iedere rondreis door Frankrijk lokaal gebrouwen bier tegenkomen.

Voor Frans bier moet je eerst naar het noorden kijken

De traditionele Franse bierkaart begint in Hauts-de-France, tegen de Belgische grens. De geografische ligging is belangrijk. Vlaanderen houdt niet plotseling op zodra je België verlaat en ook aan de Franse kant van de grens bestaan historische banden met bier.

Rond Lille, Frans-Vlaanderen en delen van voormalig mijnbouwgebied kom je daardoor een eetcultuur tegen waarin bier veel vanzelfsprekender is dan in verschillende wijnregio's verder naar het zuiden.

Restaurants serveren er lokale bieren en gebruiken bier ook in gerechten. Voor Nederlandse en Belgische bezoekers voelt deze regio culinair soms verrassend vertrouwd.

Bière de garde is de Franse klassieker

Wie één traditionele Franse bierstijl moet noemen, komt al snel uit bij bière de garde. De naam betekent vrij vertaald een bier om te bewaren.

Historisch werd het bier in Noord-Frankrijk onder andere op boerderijen gebrouwen. Door in koelere perioden te brouwen en het bier vervolgens te laten rijpen, kon het langer worden bewaard.

Moderne bière de garde bestaat in verschillende uitvoeringen. Je kunt blonde, amberkleurige en donkere varianten tegenkomen. Vaak speelt mout een belangrijke rol in de smaak.

Lille is een uitstekende stad om Frans bier te ontdekken

Wie de Noord-Franse biercultuur wil leren kennen, kan beginnen in Lille. De stad ligt dicht bij België en combineert Vlaamse invloeden met een uitgesproken Franse identiteit.

In het historische centrum vind je cafés, restaurants en gespecialiseerde bars waar regionale bieren worden geschonken. Naast traditionele stijlen zijn ook moderne craftbieren verkrijgbaar.

Het voordeel van Lille is dat bier gemakkelijk met eten kan worden gecombineerd. Je hoeft dus geen aparte bierproeverij te plannen om verschillende lokale smaken te ontdekken.

Estaminets laten de Vlaamse kant van Frankrijk zien

In Frans-Vlaanderen kun je traditionele estaminets tegenkomen. Deze cafés en eetgelegenheden hebben een informele sfeer en serveren vaak streekgerechten.

Bier hoort daar vanzelfsprekend bij. Lokale en regionale bieren worden gecombineerd met stevige gerechten die passen bij het koelere klimaat van Noord-Frankrijk.

Voor reizigers die vooral elegante Parijse cafés of terrassen in Zuid-Frankrijk kennen, laat een estaminet een compleet andere Franse horecacultuur zien.

Carbonade flamande: wanneer het bier in het eten verdwijnt

Een van de bekendste gerechten uit het noorden is carbonade flamande. Rundvlees wordt hierbij langzaam gestoofd in bier.

Het gebruikte bier beïnvloedt de uiteindelijke smaak van de saus. Moutige en donkere bieren kunnen zoete, geroosterde en licht bittere tonen toevoegen.

Een regionaal bier naast het gerecht maakt de combinatie compleet. Het is een mooi voorbeeld van een gebied waar bier niet alleen wordt gedronken, maar daadwerkelijk onderdeel van de keuken is.

Welsh: kaas, brood en bier

Een ander stevig gerecht dat je in Noord-Frankrijk kunt tegenkomen is Welsh. De oorsprong ligt buiten Frankrijk, maar het gerecht heeft een opvallende plek gekregen in de eetcultuur rond Lille en de Opaalkust.

Gesmolten cheddar, brood en vaak ham en ei vormen een bijzonder machtige combinatie. Bier kan zowel in de bereiding worden gebruikt als ernaast worden geschonken.

Dit is geen lichte mediterrane lunch, maar precies het soort gerecht waarbij duidelijk wordt hoe anders Noord-Frankrijk culinair kan zijn.

De Elzas heeft eveneens een lange biergeschiedenis

Aan de andere kant van Noord-Frankrijk ligt de Elzas. De regio staat internationaal bekend om wijn, maar heeft door haar ligging en geschiedenis ook sterke banden met de Duitse biercultuur.

Rond Straatsburg en andere plaatsen waren en zijn verschillende brouwerijen actief. Lagerachtige bieren hebben er historisch een belangrijke plaats ingenomen.

Daardoor kun je tijdens één reis door de Elzas eenvoudig wijnhuizen en brouwerijen combineren. Het ene dorp draait misschien vooral om riesling en gewürztraminer, terwijl je even verderop lokaal bier kunt drinken.

Kronenbourg heeft wortels in Straatsburg

Een van de internationaal bekendste Franse biermerken is Kronenbourg. De geschiedenis van het merk is verbonden met Straatsburg.

Voor veel Fransen vertegenwoordigen dergelijke grote merken het alledaagse bier: toegankelijk lager dat in supermarkten, cafés en restaurants verkrijgbaar is.

Voor een bierliefhebber is dat slechts het begin. Wie uitsluitend naar de bekendste Franse merken kijkt, mist juist de regionale en kleinschalige brouwers die het huidige bierlandschap interessant maken.

Microbrasseries verschenen door heel Frankrijk

De term microbrasserie zul je tegenwoordig in vrijwel alle delen van Frankrijk tegenkomen. Kleine brouwerijen zijn niet langer beperkt tot de historische biergebieden.

Ook in Bretagne, Normandië, de Alpen, de Pyreneeën, de Provence en andere regio's wordt lokaal bier gemaakt. Brouwers gebruiken daarbij zowel klassieke Europese stijlen als moderne internationale voorbeelden.

Hierdoor is lokaal bier een interessante aanvulling geworden op het enorme aanbod van regionale Franse producten.

Bretagne geeft bier een Keltisch tintje

Bretagne heeft een sterke regionale identiteit en dat zie je ook terug bij lokale brouwers. Namen, etiketten en recepten verwijzen regelmatig naar de Bretonse taal, Keltische geschiedenis en het ruige kustlandschap.

De regio is traditioneel vooral bekend om cider, maar bier heeft er inmiddels eveneens een duidelijke plaats.

Voor reizigers is het leuk om beide te proberen. Een Bretonse cider en een lokaal craftbier vertellen ieder een ander verhaal over dezelfde regio.

Zelfs tussen de wijngaarden wordt bier gebrouwen

De moderne Franse bierwereld trekt zich weinig aan van traditionele grenzen tussen bier- en wijnregio's. Ook in gebieden die volledig met wijn worden geassocieerd, zijn microbrouwerijen te vinden.

Dat betekent dat je tijdens een vakantie in bijvoorbeeld de Provence of het zuidwesten niet automatisch alleen wijn hoeft te bestellen.

Vraag in een restaurant, delicatessenwinkel of lokale markt naar bière artisanale uit de omgeving. Regelmatig ontdek je een brouwerij op slechts enkele kilometers afstand.

Franse brouwers gebruiken hun terroir anders

Het begrip terroir is vooral bekend uit de wijnwereld. Moderne bierbrouwers spelen echter eveneens met regionale identiteit.

Sommigen gebruiken lokale granen, kruiden, fruit of andere ingrediënten. Anderen leggen vooral via naamgeving en ontwerp een verbinding met hun streek.

Niet ieder zogenaamd lokaal bier wordt volledig met lokale ingrediënten geproduceerd. Toch groeit de belangstelling voor herkomst en regionale productie duidelijk.

Bier en Franse kaas zijn een onderschatte combinatie

Bij Franse kaas wordt automatisch aan wijn gedacht. Bier kan echter minstens zo interessant zijn.

Een fris en lichtzuur bier kan goed werken bij romige kazen, terwijl moutige donkere bieren interessante combinaties vormen met krachtigere smaken. Hoppige bieren kunnen door hun bitterheid weer een compleet ander contrast creëren.

Wie graag experimenteert, kan bij een lokale kaaswinkel een paar regionale kazen kopen en daar verschillende Franse bieren naast proberen.

Ook bij charcuterie werkt bier uitstekend

Een plank met saucisson, ham, paté, kaas en brood is een eenvoudige manier om Franse streekproducten te proeven.

Daar hoeft absoluut geen wijn naast te staan. Een lokale blonde, amber of saisonachtige stijl kan uitstekend bij charcuterie passen.

Vooral tijdens een vakantiehuisverblijf is dit een leuke manier om zelf een kleine regionale proeverij samen te stellen.

Zoek in de supermarkt naar bière artisanale

Grote Franse supermarkten hebben vaak een indrukwekkende drankafdeling. Naast internationale merken en bekende Franse lagers is er regelmatig ruimte voor regionale bieren.

Zoek naar termen als bière artisanale, bière locale of de naam van de regio. Het aanbod kan per vestiging sterk verschillen.

Vooral hypermarchés en winkels die veel streekproducten verkopen kunnen een eenvoudige plek zijn om verschillende lokale brouwers te ontdekken.

Een cave à bières is de bierliefhebbersversie van de wijnwinkel

Frankrijk heeft een uitgebreide cultuur van gespecialiseerde wijnwinkels, maar in grotere steden bestaan ook steeds meer winkels die zich op bier richten.

In een cave à bières vind je doorgaans een veel groter assortiment dan in de supermarkt. Medewerkers kunnen bovendien helpen bij het vinden van lokale brouwers en minder bekende stijlen.

Dat is vooral handig wanneer je een paar bijzondere flessen mee naar huis wilt nemen.

Frankrijk hoeft helemaal niet tussen wijn en bier te kiezen

Het interessante aan de Franse biercultuur is juist dat ze naast een van de beroemdste wijnculturen ter wereld bestaat.

In de Elzas kun je overdag een wijnroute rijden en 's avonds lokaal bier proberen. In Noord-Frankrijk kun je een brouwerij bezoeken en carbonade eten. In Bretagne combineer je bier met cider en langs de Alpen verschijnen kleine bergbrouwerijen.

Daardoor hoeft een bierliefhebber Frankrijk absoluut niet over te slaan. Je moet alleen weten waar je moet kijken.

Ontdek Frankrijk eens via de lokale brouwer

Een leuke regel voor een rondreis is om in iedere regio minimaal één lokaal bier te proberen. Niet noodzakelijk het bekendste bier, maar iets dat daadwerkelijk in de omgeving wordt gebrouwen.

Begin met bière de garde rond Lille, ontdek de brouwerijgeschiedenis van de Elzas en kijk daarna welke microbrasserie je tijdens de volgende etappe tegenkomt.

Op die manier ontstaat een heel andere kaart van Frankrijk. Achter de beroemde wijngaarden blijkt een netwerk van grote, kleine, historische en experimentele brouwers te bestaan.

Frankrijk blijft terecht een wijnland. Maar wie daardoor het bier negeert, mist een culinaire traditie die vooral in het noorden diepe wortels heeft en tegenwoordig in vrijwel iedere Franse regio opnieuw wordt uitgevonden.